Οι παραστατικές τέχνες, με απλά λόγια
Noh, Kyōgen και Nihon-buyō: ένας οδηγός για πρωτάρηδες
Τρεις διαφορετικές παραδόσεις ιαπωνικών παραστατικών τεχνών μπορούν να εμφανιστούν στο πρόγραμμα του SUIGIAN μέσα σε ένα βράδυ. Ορίστε τι τις διαχωρίζει και τι πρέπει πραγματικά να προσέξετε.
Δείτε τα εισιτήρια για την παράσταση & το δείπνο SUIGIAN στο GetYourGuide ↗Τρεις παραδόσεις, η μία δίπλα στην άλλη
| Noh | Kyōgen | Nihon-buyō | |
|---|---|---|---|
| Ατμόσφαιρα | Αργός, στυλιζαρισμένος, συχνά τραγικός | Κωμικός, γρήγορος, υπερβολικός | Εκφραστικός χορός, ποικίλη διάθεση |
| Μάσκες | Ναι, περίπου 450 παραδοσιακοί τύποι | Σπάνια, κυρίως ρόλοι ζώων ή θεών | Όχι |
| Περίοδος προέλευσης | Κρυσταλλώθηκε τον 14ο αιώνα, στην περίοδο Μουρομάτσι | Αναπτύχθηκε παράλληλα με το Νο, από την ίδια εποχή | Κλασική χορευτική παράδοση της περιόδου Έντο |
| Τυπική διάρκεια σε πρόγραμμα του SUIGIAN | Περίπου 15–20 λεπτά, ένα συμπυκνωμένο απόσπασμα | Περίπου 10 λεπτά | Διαφέρει ανά κομμάτι |
Νο: το αρχαιότερο θέατρο της Ιαπωνίας που παίζεται αδιάκοπα έως σήμερα
Το Νο είναι μια μορφή κλασικού χοροδράματος που εκτελείται από τον 14ο αιώνα και κρυσταλλώθηκε από το δίδυμο πατέρα και γιου, Kan'ami Kiyotsugu και Zeami Motokiyo, υπό την αιγίδα του σογκούν Ashikaga Yoshimitsu. Ήδη από την περίοδο Έντο υπήρχαν πέντε μεγάλες σχολές — Kanze, Hōshō, Konparu, Kongō και Kita. Μια πλήρης σκηνή Νο διαμορφώνεται γύρω από ένα hashigakari, μια γέφυρα που συνδέει τα παρασκήνια με την κεντρική εξέδρα, και ένα kagami-ita, ένα λιτό σκηνικό με ζωγραφισμένο πεύκο· οι ερμηνευτές φορούν περίτεχνες μεταξωτές ενδυμασίες και, για πολλούς ρόλους, μία από τις περίπου 450 παραδοσιακές μάσκες. Τα αποσπάσματα που παρουσιάζονται σε ένα δείπνο όπως του SUIGIAN είναι συνήθως μία μεμονωμένη κορυφαία σκηνή και όχι ένα πλήρες πολύπρακτο έργο.
Kyōgen: το κωμικό αντίστοιχο
Το Kyōgen αναπτύχθηκε παράλληλα με το Νο και παραδοσιακά εκτελούνταν ως διάλειμμα μεταξύ των πράξεων του Νο στην ίδια σκηνή — μαζί τα δύο αποκαλούνται ενίοτε nōgaku. Εκεί όπου το Νο είναι αργό και βασισμένο στις μάσκες, το Kyōgen είναι γρήγορο, εκτελείται ως επί το πλείστον χωρίς μάσκες και στηρίζεται σε υπερβολικές κινήσεις και στερεοτυπικούς κωμικούς χαρακτήρες, όχι άσχετα με την ευρεία σωματική κωμωδία της ιταλικής commedia dell'arte. Ένα σύντομο κομμάτι Kyōgen στο ίδιο πρόγραμμα με ένα απόσπασμα Νο αποτελεί σκόπιμη αντίθεση, όχι αναντιστοιχία.
Nihon-buyō: ο κλασικός χορός
Το Nihon-buyō είναι ένας γενικός όρος για τον ιαπωνικό κλασικό χορό, διακριτός τόσο από το Νο όσο και από το Kyōgen, καθώς βασίζεται στην εκφραστική κίνηση και την ενδυμασία και όχι στο δράμα με μάσκες ή στον κωμικό διάλογο. Σε ένα πρόγραμμα του SUIGIAN είναι συχνά το κομμάτι που γίνεται πιο άμεσα κατανοητό από ένα κοινό που παρακολουθεί για πρώτη φορά — χωρίς μάσκες, χωρίς αρχαϊκούς διαλόγους να ακολουθήσει, μόνο η χορογραφία και η μουσική.
Τι να προσέξετε πραγματικά
Καμία από τις τρεις παραδόσεις δεν βασίζεται στη έκφραση του προσώπου όπως το δυτικό θέατρο — οι μάσκες του Νο σταθεροποιούν μια έκφραση, και ακόμη και οι ερμηνευτές χωρίς μάσκες προτιμούν τη συγκράτηση από το εμφανές συναίσθημα. Η πληροφορία μεταφέρεται αντίθετα από τη στάση του σώματος, την τοποθέτηση του ανεμιστήρα (το κύριο σκηνικό αντικείμενο του Νο), τον ρυθμό της απαγγελίας ή της μουσικής και, στην περίπτωση του Νο, από τη σύμβαση του ρυθμού που εξελίσσεται από αργό σε γρήγορο, το λεγόμενο jo-ha-kyū, το οποίο διέπει τόσο τα επιμέρους κομμάτια όσο και τη δομή ενός ολόκληρου προγράμματος.
Δεν χρειάζεται να έχετε ξαναδεί κάτι από αυτά
Η SUIGIAN παρέχει επεξηγηματικά φυλλάδια στα αγγλικά για τα έργα που παρουσιάζονται, ακριβώς επειδή οι περισσότεροι από τους καλεσμένους της, Ιάπωνες και διεθνείς, δεν είναι ειδικοί στο Noh ή στο Kyōgen. Το να διαβάσει κανείς το φυλλάδιο πριν ξεκινήσει ένα έργο είναι συνηθισμένη πρακτική, όχι ένδειξη ότι χάνετε κάτι που όλοι οι άλλοι ήδη γνωρίζουν.
Πώς κατασκευάζεται μια κλασική σκηνή Noh
Μια παραδοσιακή σκηνή Noh ακολουθεί μια χαρακτηριστική διάταξη που έχει αλλάξει ελάχιστα από τότε που η μορφή ωρίμασε στην περίοδο Muromachi: μια ανεξάρτητη στέγη πάνω από την πλατφόρμα, φόρος τιμής στις ρίζες της σκηνής στην αρχιτεκτονική των σιντοϊστικών περιπτέρων λατρείας· τέσσερις επώνυμες κολώνες, καθεμία συνδεδεμένη με τη γραμμή όρασης ενός συγκεκριμένου ερμηνευτή· το hashigakari, μια στενή γέφυρα στο πίσω μέρος που διασχίζουν οι ερμηνευτές για να μπουν, που εκλαμβάνεται ως πέρασμα ανάμεσα σε δύο ξεχωριστούς κόσμους· και το kagami-ita, το λιτό πάνελ φόντου ζωγραφισμένο με ένα μοναδικό πεύκο. Ολόκληρη η κατασκευή είναι παραδοσιακά φτιαγμένη από ακατέργαστο κυπαρίσσι hinoki, με σχεδόν καμία άλλη διακόσμηση — η ιδέα είναι ότι τίποτα στη σκηνή δεν πρέπει να αποσπά την προσοχή από τον ερμηνευτή. Αυτή είναι η γενική σύμβαση για μια σκηνή Noh και όχι περιγραφή του συγκεκριμένου χώρου της SUIGIAN, αλλά αξίζει να το γνωρίζετε πριν καθίσετε, καθώς ακόμη και ένας μικρός, διαμορφωμένος χώρος παράστασης δανείζεται από αυτή την ίδια οπτική γλώσσα.
Ο ρυθμός που διέπει τα πάντα: jo-ha-kyū
Τόσο ένα μεμονωμένο έργο Noh όσο και ένα πλήρες πρόγραμμα πολλών κομματιών διαμορφώνονται παραδοσιακά από το jo-ha-kyū — μια δομή τριών μερών που κινείται από ένα αργό, επίσημο άνοιγμα (jo) μέσα από ένα αναπτυσσόμενο μεσαίο τμήμα (ha) σε ένα γρήγορο, συμπυκνωμένο τέλος (kyū). Είναι η ίδια υποκείμενη ιδέα που η SUIGIAN δανείζεται για το δικό της δείπνο, ρυθμίζοντας τα πιάτα να εξελίσσονται παράλληλα με το βράδυ αντί να φτάνουν όλα μαζί. Δεν χρειάζεται να ονομάσετε την έννοια για να τη νιώσετε — οι περισσότεροι καλεσμένοι απλώς παρατηρούν ότι το βράδυ μοιάζει να κορυφώνεται αντί να κυλάει μονότονα — αλλά το να γνωρίζετε τον όρο εξηγεί γιατί.