Sahne sanatları, açıklandı
Noh, Kyōgen ve Nihon-buyō: yeni başlayanlar için rehber
Tek bir SUIGIAN akşamının programında üç farklı Japon sahne sanatları geleneği karşınıza çıkabilir. İşte onları ayıran özellikler ve gerçekte nelere dikkat etmeniz gerektiği.
GetYourGuide'da SUIGIAN gösteri ve akşam yemeği biletlerine göz atın ↗Üç gelenek, yan yana
| Noh | Kyōgen | Nihon-buyō | |
|---|---|---|---|
| Hava | Yavaş, biçimsel, çoğunlukla trajik | Komik, hızlı, abartılı | İfade dolu dans, değişken hava |
| Maskeler | Evet, yaklaşık 450 geleneksel tür | Nadiren, çoğunlukla hayvan veya tanrı rolleri için | Yok |
| Ortaya çıkış dönemi | 14. yüzyıl Muromachi döneminde şekillendi | Aynı dönemde Noh ile birlikte gelişti | Edo dönemi klasik dans geleneği |
| SUIGIAN programında tipik süre | Yaklaşık 15-20 dakika, kısaltılmış bir bölüm | Yaklaşık 10 dakika | Esere göre değişir |
Noh: Japonya'nın kesintisiz sahnelenen en eski tiyatrosu
Noh, 14. yüzyıldan bu yana sahnelenen bir klasik dans-dram türüdür; şogun Ashikaga Yoshimitsu'nun himayesinde baba-oğul ikilisi Kan'ami Kiyotsugu ve Zeami Motokiyo tarafından şekillendirilmiştir. Edo dönemine gelindiğinde beş büyük okul mevcuttu — Kanze, Hōshō, Konparu, Kongō ve Kita. Tam bir Noh sahnesi, sahne arkasını ana platforma bağlayan bir köprü olan hashigakari ile sade bir çam ağacı fon panosu olan kagami-ita etrafında inşa edilir; sanatçılar süslü ipek cübbeler giyer ve birçok rolde yaklaşık 450 geleneksel maske türünden birini takar. SUIGIAN'ın akşam yemeğindeki gibi sahnelenen bölümler genellikle tam çok perdeli bir oyun değil, tek bir doruk sahnesidir.
Kyōgen: komik karşılığı
Kyōgen, Noh ile birlikte gelişti ve geleneksel olarak aynı sahnede Noh perdeleri arasında bir ara oyunu olarak sahnelenirdi — ikisi bir arada bazen nōgaku olarak adlandırılır. Noh yavaş ve maske ağırlıklıyken, Kyōgen hızlıdır, büyük ölçüde maskesiz oynanır ve abartılı hareketler ile kalıplaşmış komik karakterler üzerine kuruludur — İtalyan commedia dell'arte'nin geniş fiziksel komedisinden pek de farklı değildir. Aynı programda bir Noh bölümünün yanına kısa bir Kyōgen eseri koymak, bir uyumsuzluk değil, bilinçli bir kontrasttır.
Nihon-buyō: klasik dans
Nihon-buyō, Japon klasik dansı için kullanılan geniş bir terimdir; maskeli dram ya da komik diyalog yerine ifade dolu hareket ve kostüm etrafında kurulu olması bakımından hem Noh'tan hem de Kyōgen'den farklıdır. Bir SUIGIAN programında genellikle ilk kez izleyen bir seyirciye en kolay ulaşan eser budur — maske yok, takip edilecek eski bir diyalog yok, sadece koreografi ve müzik var.
Gerçekte nelere dikkat etmeli
Bu üç geleneğin hiçbiri Batı tiyatrosu gibi yüz ifadesine dayanmaz — Noh maskeleri bir ifadeyi sabitler ve maskesiz sanatçılar bile görünür duygu yerine ölçülülüğü tercih eder. Bilgi bunun yerine duruş, yelpazenin (Noh'un başlıca sahne aksesuarı) konumu, ilahi ya da müziğin ritmi ve Noh'un jo-ha-kyū adı verilen yavaştan hızlıya geçen tempo geleneği aracılığıyla aktarılır; bu, hem tek tek eserleri hem de tam bir programın yapısını yönetir.
Daha önce hiçbirini görmüş olmanıza gerek yok
SUIGIAN, sahnelenen eserler için İngilizce açıklama föyleri sağlar; çünkü akşam yemeği misafirlerinin çoğu, Japon ya da uluslararası fark etmeksizin, Noh veya Kyōgen uzmanı değildir. Bir eser başlamadan önce föyü okumak normal bir uygulamadır, herkesin zaten bildiği bir şeyi kaçırdığınızın işareti değildir.
Klasik bir Noh sahnesi nasıl inşa edilir
Geleneksel bir Noh sahnesi, formun Muromachi döneminde olgunlaşmasından bu yana pek değişmemiş kendine özgü bir düzeni izler: platformun üzerinde bağımsız bir çatı, sahnenin Şinto ibadet-pavyonu mimarisindeki köklerine bir gönderme; her biri belirli bir sanatçının görüş hattına bağlı dört adlandırılmış sütun; sanatçıların girmek için geçtiği, iki ayrı dünya arasında bir geçit olarak okunan arkadaki dar köprü hashigakari; ve tek bir çam ağacının resmedildiği sade fon panosu kagami-ita. Yapının tamamı geleneksel olarak işlenmemiş hinoki servisinden inşa edilir, neredeyse hiç başka süslemesi yoktur — fikir, sahnede sanatçıdan dikkat dağıtacak hiçbir şeyin bulunmamasıdır. Bu, SUIGIAN'ın kendi salonunun bir tasviri değil, bir Noh sahnesi için genel gelenektir, ancak oturmadan önce bilmekte fayda var, çünkü küçük, uyarlanmış bir performans alanı bile aynı görsel dilden beslenir.
Her şeyin altındaki ritim: jo-ha-kyū
Hem tek bir Noh oyunu hem de birkaç eserden oluşan tam bir program, geleneksel olarak jo-ha-kyū tarafından şekillendirilir — yavaş, resmi bir açılıştan (jo) gelişen bir orta bölüme (ha) ve hızlı, yoğunlaşmış bir kapanışa (kyū) geçen üç bölümlü bir yapı. Bu, SUIGIAN'ın kendi akşam yemeği servisi için ödünç aldığı aynı temel fikirdir; kapların hepsi bir anda değil, akşam boyunca gelişerek servis edilmesini sağlar. Kavramı adlandırmanıza gerek yok, onu hissedebilirsiniz — çoğu misafir sadece akşamın düz gitmek yerine giderek yükseldiğini fark eder — ama terimi bilmek nedenini açıklar.